Een excel formule is een van de handigste dingen die je kunt leren als je met spreadsheets werkt. Veel mensen typen getallen over in een rekenmachine, of tellen handmatig op wat al in hun bestand staat. Dat kost tijd en leidt snel tot fouten. Met de juiste berekening in Excel doe je hetzelfde werk in seconden, en het resultaat klopt altijd zolang de invoer klopt. Of je nu budgetten bijhoudt, cijfers vergelijkt of gegevens analyseert: berekeningen in Excel nemen veel werk uit handen.
Hoe een formule in Excel werkt
Elke berekening in Excel begint met een isgelijkteken. Zodra je dat typt in een cel, weet het programma dat er een instructie volgt. Daarna typ je wat je wilt berekenen, bijvoorbeeld =A1+B1. Excel telt dan de waarden van die twee cellen bij elkaar op en toont het resultaat. Dit principe geldt voor alle soorten bewerkingen: optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen. Je kunt ook meerdere bewerkingen combineren in één cel. De volgorde van berekeningen volgt dezelfde regels als in de wiskunde: vermenigvuldigen gaat voor optellen, tenzij je haakjes gebruikt om een andere volgorde aan te geven. Dat klinkt ingewikkeld, maar in de praktijk leer je het snel door gewoon te oefenen.
Veelgebruikte functies die je tijd besparen
Naast eenvoudige bewerkingen heeft Excel ook ingebouwde functies. Dit zijn klaarstaande berekeningen met een naam, zoals SOM, GEMIDDELDE en ALS. De functie SOM telt automatisch een reeks cellen op. Je schrijft dan =SOM(A1:A10) en Excel berekent de som van alle cellen van A1 tot en met A10. GEMIDDELDE doet hetzelfde maar deelt het totaal door het aantal waarden. De ALS-functie is iets anders: die laat je een keuze maken op basis van een voorwaarde. Schrijf je =ALS(B2>100;”Ja”;”Nee”), dan toont Excel “Ja” als de waarde in B2 groter is dan 100, en anders “Nee”. Zulke functies zijn niet alleen handig voor grote bestanden, maar ook voor kleine overzichten waarbij je snel iets wilt controleren zonder alles met de hand na te gaan.
Celverwijzingen en hoe je ze slim gebruikt
Een belangrijk onderdeel van rekenen in Excel is het gebruik van celverwijzingen. In plaats van een getal direct in te typen, verwijs je naar de cel waar dat getal staat. Dat heeft een groot voordeel: als het getal later verandert, past het resultaat van de berekening automatisch mee. Er zijn twee soorten verwijzingen: relatieve en absolute. Een relatieve verwijzing zoals A1 verandert mee als je de berekening naar een andere cel kopieert. Een absolute verwijzing zoals $A$1 blijft altijd naar dezelfde cel wijzen, ook na kopiëren. Stel dat je een belastingpercentage hebt staan in cel C1 en dat percentage wilt gebruiken in meerdere berekeningen, dan gebruik je $C$1 zodat Excel altijd naar die ene cel kijkt. Dit voorkomt fouten bij het kopiëren van berekeningen door een hele kolom.
Fouten in berekeningen oplossen
Wie met berekeningen in Excel werkt, krijgt vroeg of laat een foutmelding te zien. De meest voorkomende zijn #WAARDE!, #DEEL/0! en #NAAM?. De melding #WAARDE! verschijnt als je probeert te rekenen met tekst in plaats van een getal. #DEEL/0! zie je als een berekening probeert te delen door nul, wat wiskundig niet mogelijk is. #NAAM? betekent dat Excel een functienaam niet herkent, vaak door een typfout. Deze meldingen zijn geen ramp, maar een aanwijzing waar je moet kijken. Je kunt ook de functie ALS.FOUT gebruiken om een nettere melding te tonen in plaats van een foutcode. Schrijf je =ALS.FOUT(jouw berekening;”Controleer de invoer”), dan toont Excel die tekst als er iets misgaat. Zo blijft je bestand overzichtelijk, ook als niet alles meteen goed gaat.
Veelgestelde vragen
Waarom begint een berekening in Excel altijd met een isgelijkteken?
Het isgelijkteken vertelt Excel dat wat je typt geen gewone tekst is, maar een instructie om iets te berekenen. Zonder dat teken behandelt Excel de invoer als tekst en rekent er niets mee.
Wat is het verschil tussen een functie en een formule in Excel?
Een berekening in Excel is de overkoepelende term voor alles wat je instrueert Excel te berekenen. Een functie is een kant-en-klare naam zoals SOM of GEMIDDELDE die je kunt gebruiken binnen zo’n berekening. Alle functies zijn dus onderdeel van een berekening, maar niet elke berekening bevat een functie.
Hoe kopieer ik een berekening naar meerdere cellen tegelijk?
Je kunt een berekening kopiëren door de cel te selecteren en het kleine vierkantje rechtsonder in de cel naar beneden of opzij te slepen. Excel past de celverwijzingen dan automatisch aan per rij of kolom. Wil je dat een verwijzing niet meeverandert, gebruik dan een dollarteken voor de kolomletter en het rijnummer, zoals $A$1.
Kan ik berekeningen ook gebruiken over meerdere werkbladen?
Ja, dat kan. Je verwijst dan naar een cel op een ander werkblad door de naam van dat blad voor de celverwijzing te zetten, gescheiden door een uitroepteken. Als je werkblad “Omzet” heet en je wilt cel B2 gebruiken, schrijf je =Omzet!B2 in je berekening. Zo houd je overzicht over meerdere bladen zonder gegevens te hoeven kopiëren.
