Excel formules: een praktisch overzicht met voorbeelden

excel formules

Met Excel formules laat je een cel automatisch een berekening uitvoeren. Je begint met een gelijkteken, gevolgd door getallen, celverwijzingen of functies. Zo telt =A1+B1 de waarden in die twee cellen op en geeft Excel het resultaat weer.

Je kunt formules gebruiken voor eenvoudige berekeningen, maar ook om cellen te tellen, tekst te bewerken of te controleren of aan voorwaarden is voldaan.

Zo maak je een formule in Excel

Een formule zet je in de cel waar je het resultaat wilt zien. Probeer het met dit voorbeeld:

  1. Typ 12 in cel A1 en 3 in cel B1.
  2. Klik op cel C1 en typ =A1+B1.
  3. Druk op Enter. In C1 verschijnt nu 15.

Verander je de waarde in A1 of B1, dan past Excel de uitkomst normaal gesproken automatisch aan. In plaats van de celverwijzingen te typen, kun je tijdens het maken van de formule ook op de cellen klikken.

Een formule kan ook vaste getallen bevatten, zoals =12+3. Celverwijzingen zijn handiger als de gegevens later kunnen veranderen: je hoeft de formule dan niet opnieuw te schrijven.

Overzicht van handige Excel formules

De voorbeelden hieronder gebruiken Nederlandse functienamen. Een functie is een ingebouwde berekening die je in een formule kunt gebruiken. Met een dubbele punt geef je een bereik aan: A1:A5 betekent alle cellen van A1 tot en met A5.

Wat wil je doen? Formule Resultaat
Waarden optellen =SOM(A1:A5) Het totaal van de waarden in het bereik
Een gemiddelde berekenen =GEMIDDELDE(A1:A5) Het gemiddelde van de getallen in het bereik
De hoogste waarde vinden =MAX(A1:A5) Het hoogste getal
De laagste waarde vinden =MIN(A1:A5) Het laagste getal
Getallen tellen =AANTAL(A1:A5) Het aantal cellen met een getal
Gevulde cellen tellen =AANTALARG(A1:A5) Het aantal niet-lege cellen, ook als ze tekst bevatten
Tekens tellen =LENGTE(A1) Het aantal tekens in A1, inclusief spaties
Overbodige spaties verwijderen =SPATIES.WISSEN(A1) De tekst zonder spaties vooraan en achteraan en met enkele spaties tussen woorden

Bij AANTALARG telt ook een formule mee die een lege tekst weergeeft. De functie is daardoor niet altijd geschikt om alleen zichtbaar gevulde cellen te tellen.

Voor de basisbewerkingen gebruik je + om op te tellen, - om af te trekken, * om te vermenigvuldigen en / om te delen. Met ^ bereken je een macht.

Haakjes en de volgorde van berekenen

Excel vermenigvuldigt en deelt voordat het optelt en aftrekt. Daardoor geeft =5+2*3 als resultaat 11. Excel berekent eerst 2 keer 3 en telt daar 5 bij op.

Wil je eerst optellen, gebruik dan haakjes: =(5+2)*3. De uitkomst is dan 21. Haakjes maken ook langere formules beter leesbaar.

Formules kopiëren naar andere cellen

Heb je dezelfde berekening voor meerdere rijen nodig? Selecteer de cel met de formule en sleep het kleine vierkantje rechtsonder in de cel naar beneden. Excel vult de formule in de volgende cellen in.

Bij het kopiëren passen gewone celverwijzingen zich aan. Een formule met =A1+B1 wordt in de rij eronder bijvoorbeeld =A2+B2. Met dollartekens, zoals in $A$1, blijft een verwijzing naar dezelfde cel staan.

Gebruik $A$1 als een celverwijzing bij het kopiëren naar dezelfde cel moet blijven verwijzen. Een formule kan correct zijn geschreven, maar toch naar de verkeerde cellen verwijzen.

Nederlandse en Engelse functienamen

Functienamen verschillen per taal. Krijg je een formule van iemand met een Engelstalige versie van Excel, dan kun je deze namen tegenkomen:

Nederlands Engels
SOM SUM
GEMIDDELDE AVERAGE
AANTAL COUNT
AANTALARG COUNTA
ALS IF
EN AND
ALS.FOUT IFERROR

In de voorbeelden met meerdere onderdelen staat een puntkomma tussen die onderdelen. Afhankelijk van je taal- en regio-instellingen kan Excel een komma verwachten. Getallen met decimalen kunnen daardoor ook een andere schrijfwijze nodig hebben.

Veelvoorkomende fouten in formules

Geeft Excel een foutmelding? De melding helpt je vaak om de oorzaak te vinden:

  • #DEEL/0!: de formule probeert door nul of een lege cel te delen. Deel door een cel met een getal dat niet nul is.
  • #NAAM?: Excel herkent een naam in de formule niet. Gebruik de juiste spelling en taal voor de functienaam.
  • #WAARDE!: een waarde heeft niet het verwachte type, bijvoorbeeld tekst waar een getal nodig is.
  • #VERW!: een celverwijzing is ongeldig geworden, bijvoorbeeld doordat een gebruikte cel is verwijderd.
  • #N/B: een gezochte waarde is niet beschikbaar of niet gevonden.

Met =ALS.FOUT(A1/B1;"Controleer de invoer") kun je bij een fout een eigen tekst tonen. Gebruik dat vooral als je weet welke fout je verwacht. Anders kan de melding een probleem verbergen dat je juist moet oplossen.

Veelgestelde vragen over Excel formules

Hoe kan ik formules zien in Excel?
Klik op een cel om de formule boven het werkblad in de formulebalk te bekijken. Wil je alle formules op het werkblad tegelijk zien? Ga dan naar het tabblad Formules en kies Formules weergeven. Klik opnieuw op die knop om de resultaten weer te tonen.

Wat doet de functie EN?
De functie EN controleert of meerdere voorwaarden allemaal waar zijn. De formule =EN(A1>0;B1>0) geeft WAAR als beide waarden groter zijn dan nul. Is minstens één voorwaarde niet waar, dan geeft de formule ONWAAR.

Waarom blijft mijn formule staan in plaats van het resultaat?
Schakel Formules weergeven uit als die optie aanstaat. Ook kan de cel als tekst zijn opgemaakt of kan er een apostrof vóór het gelijkteken staan. Zet de cel zo nodig op de opmaak Standaard, verwijder een eventuele apostrof en bevestig de formule opnieuw met Enter.

Waarom wordt mijn formule niet opnieuw berekend?
Zet onder Formules bij Berekeningsopties de berekening op automatisch. Laat de formule naar de juiste cellen verwijzen en sla getallen niet als tekst op. Een kringverwijzing, waarbij een formule direct of indirect naar zichzelf verwijst, kan de berekening eveneens verstoren.

Begin met een eenvoudige formule, zoals =A1+B1, en vul waarden in de cellen in. Zo zie je hoe celverwijzingen werken.

Gerelateerde blogs